Verkiezingsprogramma's 2012
door Ronald Huissen en Peter Verschoor
De verkiezingsstrijd draait op volle toeren en de meeste discussies gaan over de economische crisis, de zorg, Europa en de euro. Privacy en (digitale) burgerrechten krijgen niet veel aandacht in de debatten. Een overzicht van de verkiezingsprogramma's.
In totaal doen 21 partijen mee aan de verkiezingen van 12 september a.s.
Sommige partijen zeggen veel over privacy, het internet en burgerrechten. Andere zeggen daar weinig tot niets over.
In dit overzicht staat bij elke partij een korte introductie met de mogelijkheid om door te klikken naar een pagina waarop (soms) uitgebreide citaten staan uit het verkiezingsprogramma.
Eerst staan de partijen vermeld die nu al zitting hebben in de Tweede Kamer.
Daarna volgt een overzicht van de partijen die meedoen aan de verkiezingen maar nog niet in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd. Van sommige partijen is geen verkiezingsprogramma beschikbaar.
De zittende partijen:
Het verkiezingsprogramma van de Christendemocraten leest een beetje tweeledig; aan de ene kant wil de partij mensen ‘zoveel mogelijk’ zelf laten bepalen welke informatie over hen beschikbaar is, maar stelt ook verregaande gegevenskoppelingen van overheidsdatabases en private partijen voor.
Meer op deze pagina.
De ChristenUnie besteedt niet veel aandacht aan privacy en burgerrechten. Wel noemt de partij het inperken van de algemene identificatieplicht en het langdurig bewaren van persoonsgegevens.
Wanneer justitie beelden ter beschikking heeft gekregen moeten die worden gepubliceerd. En de ChristenUnie vindt een vrij en toegankelijk internet belangrijk voor de Nederlandse economie en samenleving.
Meer op deze pagina.
Bij D66 verschillende voorstellen om privacybescherming en burgerrechten in de toekomst te waarborgen, zoals privacy impact analyses bij ICT-projecten, een krachtigere rol voor het CBP en een modernisering van de Grondwet.
De omgang met persoonsgegevens krijgt veel nadruk in het programma van de democraten; meerdere keren komt het uitgangspunt terug dat persoonsgegevens eigendom zijn van de betreffende persoon, en dat de controle daarover handen en voeten dient te krijgen.
Meer op deze pagina.
GroenLinks maakt zich sterk voor de digitale vrijheid. Iedereen heeft recht op het hele internet, zonder blokkades en filters. De bewaartijd voor gegevens van internet- en telefoongebruikers wordt bekort tot een half jaar. ACTA wordt niet ondertekend en er komt geen downloadverbod.
En de OV-chipkaart word pas ingevoerd wanneer de NS alle kinderziekten heeft opgelost.
Meer op deze pagina.
De PvdA besteedt ruim aandacht aan privacy en internet en ziet op het terrein van privacy een belangrijke rol voor het College Bescherming Persoonsgegevens.
Gerichte gegevensverzameling door overheidsdiensten moet altijd in verhouding staan tot de bescherming van de privacy.
De PvdA wil geen filtering of blokkering van internet-informatie. De vingerafdruk moet uit het paspoort, vindt de partij. En de PvdA wil afschaffing van de plicht om telecommunicatiegegevens op slaan en is tegen het ACTA-verdrag.
Meer op deze pagina.
De Partij voor de Dieren besteedt betrekkelijk veel aandacht aan privacy en burgerrechten. Principes als noodzaak en proportionaliteit worden expliciet vooropgesteld bij zowel IT-systemen als wetgeving die een inperking van burgerrechten inhouden.
Verschillende punten die bij andere progressieve partijen op het gebied van privacy en rechtsbescherming op het programma staan, zijn ook bij de Partij voor de Dieren terug te vinden.
Zo moet het CBP meer bevoegdheden krijgen, moet de Wet Openbaarheid van Bestuur worden aangescherpt en mag cameratoezicht pas worden ingezet als de rechter dat goedkeurt. Daarnaast wil de partij het recht op demonstratie verruimen.
Meer op deze pagina.
De PVV wijdt niet veel aandacht aan privacy en burgerrechten maar vindt privacy wel cruciaal. De partij vindt dat Big Brother Vadertje Staat al veel van ons weet en daar wil de PVV een streep trekken.
De PVV wil een downloadverbod en de netneutraliteit handhaven. Er mag geen verplicht Elektronisch Patiëntendossier (EPD) komen.
Meer op deze pagina.
De SGP besteedt nauwelijks aandacht aan burgerrechten in haar verkiezingsprogramma, maar de drie alinea’s die de partij eraan wijdt, geven de indruk dat de gereformeerden hun focus leggen op misdaadpreventie en handhaving en daarbij privacy moet worden opgeofferd indien nodig.
Tekenend voor die nadruk is het uitgangspunt ‘Bij het volgen van verdachte personen of organisaties ter voorkoming van terrorisme is de bescherming van burgers belangrijker dan de privacy van degenen die mogelijk kwaad in de zin hebben’.
Verder pleit de partij voor ruimere bevoegdheden om DNA-onderzoek bij verwanten van verdachten in strafzaken, en zo snel mogelijk een verplichting voor providers om kinderporno te filteren.
De Socialistische Partij blijft hangen in een handvol algemene standpunten, zoals de vrije toegang tot internet en het uitgangspunt dat maatregelen tegen criminaliteit en terrorisme onnodig privacyschendingen inhouden, moeten worden aangepast.
Daarmee lijken burgerrechten geen speerpunt voor de SP te zijn in deze verkiezingen, maar neemt de partij niettemin een welwillende houding aan als het gaat om de rechten van burgers.
Meer op deze pagina.
De VVD vindt de persoonlijke levenssfeer van de burgers van groot belang omdat het als liberale partij vrijheid als een groot goed beschouwt. Uitgangspunt is 'Privacy by design'. De VVD is tegen het ACTA-verdrag zoals het nu voorligt. De partij vindt zichtbaar toezicht en handhaving op straat van belang voor de veiligheid.
De VVD vindt het beschermen van digitale systemen belangrijk en wil versterking van de middelen om gegevens van vitale projecten te beschermen.
Meer op deze pagina.
De partijen die nog niet in de Tweede Kamer zitten:
50Plus vindt dat Nederland 'internetland nummer 1 moet worden' (het bevorderen van het lezen op scholen van digitale boeken, de overheden gaan zeer duur drukwerk alleen nog digitaal aanleveren e.d.) maar heeft geen opmerkingen over privacy of burgerrechten in het programma staan.
LibDem wijdt ook zeer weinig aandacht aan privcay en bescherming van burgerrechten. De partij vraagt wel om een aantal maatregelen die de vrijheid van het individu beschermen en zorg dragen dat de beschikbare informatie zo ruim mogelijk voor iedereen toegankelijk is. "Zo moet de privacy beschermd worden en netneutraliteit gewaarborgd zijn."
En LibDem vindt dat de recente verhoging van de griffierechten teruggedraaid moet worden.
De Libertarische Partij gaat uit van de rechten van het individu en wijst in dat kader onder meer de identificatieplicht, internetcensuur en overheidsinzage in correspondentie en andere privégegevens af.
Concrete maatregelen ter bevordering van de rechtsbescherming ontbreken echter in het programma.
Meer op deze pagina.
Partij voor Mens en Spirit (MenS) wijdt uitgebreid aandacht aan privacy en bescherming van persoonsgegevens. Ook een vrij internet vindt MenS belangrijk.
De partij vindt privacy belangrijk omdat het hacken en misbruiken van gegevens in deze tijd nogal eenvoudig is. Bij grootschalige informatiseringsprojecten dient de bescherming van de privacy altijd het uitgangspunt te zijn.
Systemen als het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), Elektronisch Kind Dossier (EKD) en de OV-chipkaart moeten opnieuw worden ingericht. MenS wil geen spionagecamera's boven de snelwegen en camerasystemen in publieke ruimten mogen alleen in hoogrisicogebieden toegepast worden.
Het internet dient vrij te blijven van toegangsrestricties en heffingen.
Meer op deze pagina.
De Piratenpartij spant de kroon met zowel het aantal voorstellen op privacy- en burgerrechtengebied als het progressieve karakter ervan. Het verkiezingsprogramma kenmerkt zich door punten die huidige privacyschendende praktijken en tendensen aan banden leggen en daarnaast worden voorzien van voorstellen die rechtsbescherming in de toekomst moeten garanderen.
Het zwaartepunt van de Piratenpartij wordt in ieder geval duidelijk in dit programma, wat onder meer blijkt uit veel detailvoorstellen, voorbeelden ter toelichting en achtergronden bij programmapunten.
Meer op deze pagina.
De overige Partijen
Van de nieuwe partijen die meedoen aan de verkiezingen is van de Anti Europa Partij (AeuP) geen verkiezingsprogramma te vinden.
Democratisch Politiek Keerpunt (DPK), Nederland Lokaal (NL) en de Partij van de Toekomst (PvdT) hebben wel een verkiezingsprogramma maar besteden geen aandacht aan privacy, burgerrechten of internetvrijheid.
Samenhang Openheid Participatie Natuurzuiver (SOPN) rept in het verkiezingsprogramma niet over privacy of burgerrechten maar pleit wel voor gratis standaard internetdiensten, te betalen door de overheid. Diezelfde overheid moet volgens SOPN informatief zijn en de informatie die de Staat verzamelt dient openbaar te zijn. Iedereen moet zijn eigen gegevens bij overheidsdiensten in kunnen zien.